ควรพาลูกไปพบหมอฟันทำฟันเมื่อไหร่

หมอมักเจอคำถามจากคุณพ่อคุณแม่เสมอๆว่า จะพาลูกมาตรวจทำฟันได้ตั้งแต่เมื่อไหร่ คำตอบก็คือพาไปได้ตั่งแต่ฟันน้ำนมซี่แรกขึ้น หรือภายในขวบปีแรก เพราะโรคฟันผุสามารถพบได้ในเด็กเล็กตั้งแต่อายุหนึ่งขวบปี ซึ่งสามารถป้องกันได้และเพื่อให้เด็กมีทัศนคติที่ดีต่อการทำฟันควรพาลูกมาตรวจและทำฟันตั้งแต่เจ้าตัวเล็กยังไม่มีฟันผุ หรืออาการปวดฟันซึ่งจะทำให้เด็กไม่กลัวการทำฟัน
เมื่อพบหมอฟันครั้งแรก คุณหมอจะตรวจดูสุขภาพในช่องปาก และประเมินความเสี่ยงของการเกิดโรคฟันผุของลูกให้ความรู้ในการดูแลสุขภาพปากและฟัน การรับประทานอาหาร วิธีการให้นม เพื่อให้คุณพ่อคุณแม่จะได้นำมาใช้ป้องกันไม่ให้ลูกเกิดฟันผุ นอกจากตรวจทำฟันแล้วคุณหมอจะเคลือบหรือทาฟลูออไรด์เพื่อป้องกันฟันผุให้
และสิ่งสำคัญในการทำฟันเด็กก็คือความเชื่อใจจากเด็ก คุณพ่อคุณแม่และหมอต้องไม่หลอกเด็กเพียงแต่อาจจะบอกไม่หมด หลายครั้งที่หมอพบว่า คุณแม่สัญญากบเด็กว่าจะพามาให้หมอดูอย่างเดียว แต่เมื่อตรวจพบว่ามีฟันผุก็จะให้อุดเลย ซึ่งถ้าหมอทำให้ก็จะเป็นการผิดสัญญาและหมอจะยังไม่อุดให้นะคะ อย่างมากอาจทำแค่ introduction ด้วยการขัดฟันและเคลือบฟลูออไรด์ซึ่งเป็นงานง่ายๆ กรณีที่เจ้าตัวน้อยพอที่จะให้ความร่วมมือ แต่ถ้าไม่ร่วมมือเลย เราจะทำตามสัญญาที่คุณแม่ให้ไว้คือตรวจเฉยๆ แนะนำเครื่องมือบางชิ้น เช่น กระจกส่องฟัน เพราะทั้งหลายทั้งปวงเป็นการสร้างความเชื่อมั่นและเชื่อใจให้เกิดขึ้นกับเจ้าตัวน้อยของเรา ไม่มีการหลอกกัน เมื่อเด็กเชื่อใจแล้ว ครั้งต่อไปเด็กก็จะยอมให้รักษาให้เพราะเชื่อว่าหมอไม่โกหกเค้านั่นเอง เด็กควรได้รับการตรวจสุขภาพช่องปากเป็นระยะทุก 3 หรือ 6 เดือน ขึ้นอยู่กับโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดฟันผุเช่น เด็กที่ไม่ได้แปรงฟันอย่างสม่ำเสมอ ไม่มีผู้ดูแลเด็กขณะแปรงฟัน ชอบรับประทานขนมกรุบกรอบ น้ำอัดลม น้ำหวาน นมเปรี้ยว ลูกอม และดูดนมจากขวด มีผิวเคลือบฟันที่ไม่แข็งแรง จะมีโอกาสเกิดฟันผุได้ง่าย ควรได้รับการตรวจทุก 3 เดือน แต่ถ้าดูแลสุขภาพช่องปากดีขึ้นอาจจะตรวจทุก 6 เดือน ควรพาเจ้าตัวเล็กไปพบหมอฟันสำหรับเด็กเพื่อตรวจสุขภาพทำฟัน แล้วสิ่งที่ต้องควรเตรียมคือ การพาเจ้าตัวเล็กมารับการตรวจสุขภาพช่องปากในขวบปีแรกไม่ต้องเตรียมเด็กมากนัก ผู้ปกครองสามารถพาเด็กมาพบหมอฟันสำหรับเด็กได้เลย ขณะตรวจฟันเด็กอาจจะร้องนิดหน่อยซึ่งเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้าพาเด็กมาในช่วงที่เด็กโตขึ้น ในการตรวจครั้งแรกเด็กอาจจะมีความกังวลใจเมื่อต้องมาเผชิญสิ่งแปลกใหม่ ควรมีการเตรียมความพร้อมของเด็ก เช่น คุณพ่อคุณแม่อาจหานิทานเกี่ยวกับการมาพบหมอฟัน เล่าให้ลูกฟังว่าสะต้องเจอกับสิ่งใดบ้างหรือเล่นบทบาทสมมติเกี่ยวกับหมอฟัน การทำฟัน และควรระมัดระวังอย่าให้ลูกได้รับข้อมูลที่ไม่ถูกต้องในทางลบหรือใช้เรื่องการทำฟันมาเป็นเครื่องมือขู่ลูกๆ เมื่อได้มาพบหมอฟันทำความรู้จักคุ้นเคยกัน ลูกก็จะคลายความกังวลลงไปได้มาก และหมอจะใช้จิตวิทยาสำหรับเด็ก ช่วยให้การการมารั้งแรกเป็นความประทับใจที่ดี และที่สำคัญที่สุดอย่ารอให้ลูกมีอาการปวดฟันก่อนจึงจะพามาหาหมอ เพราะเด็กจะพบกับการรักษาที่ยุ่งยาก

ซึ่งเป็นผลให้เด็กกลัวการทำฟันและทำให้การรักษาครั้งต่อไปลำบากมากยิ่งขึ้น

เพื่อนๆหลายคนอาจมีปัญหากับช่องปากและสุขภาพฟัน ครั้งหนึ่งในชีวิตนั้นเพื่อนๆหลายคนอาจเคยเผชิญกับปัญหากลิ่นปากอันแสนน่าจะอึดอัดและลำบากใจเป็นอย่างยิ่ง หรือการมีอาการปวดและเสียวที่บริเวณรากประสาทฟันที่ทำให้เพื่อนๆอดกินอาหารร้อนเย็น โดยเฉพาะไอศกรีมและน้ำแข็งใสอันแสนที่จะโปรดปรานไปนานเลยทีเดียว การที่เพื่อนๆมีปัญหาเช่นนี้นั้นแท้จริงแล้วอาจมีสาเหตุมาจากสุขภาพของฟันที่ไม่ดีก็เป็นได้ค่ะ

เพราะฟันคืออวัยวะหลักที่ช่วยในการบดเคี้ยวอาหาร ในขณะเดียวกันแม้ว่าฟันจะมีความแข็งแรงสูง แต่มันก็เป็นที่สะสมของแบคทีเรียและเศษอาหารที่เหลือจากการบดเคี้ยวอาหารในแต่ละมื้อ เจ้าแบคทีเรียและซากเศษอาหารที่เหลือค้างเหล่านี้นั่นเองค่ะ ที่เป็นสาเหตุหลักสำคัญของปัญหาการปวดเสียวฟัน โดยเฉพาะเมื่อรับประทานของหวาน เย็น หรือร้อน และปัญหากลิ่นปากที่ดับยาก ไม่ว่าจะซื้อน้ำยาดับกลิ่นปากยี่ห้อไหนก็ไม่สามารถที่จะดับได้เสียที
การทำฟันมีหลายประเภทแต่จุดมุ่งหมายหลักๆก็คือเพื่อที่จะทำให้สุขภาพฟันของเพื่อนๆดีขึ้น โดยลดปริมาณแบคทีเรียที่จะสะสมจากการติดค้างของเศษอาหารลง และทำให้มีเศษอาหารติดค้างตามซอกฟันน้อยลง ตัวอย่างการทำฟันที่เพื่อนๆ เคยได้ยิน ก็เช่น การจัดฟน หรือการขูดหินปูนนั่นเองค่ะ
สิ่งดีๆที่ควรรู้เกี่ยวกับการจัดฟัน

การจัดฟันเป็นเรื่องที่ต้องยอมรับว่าได้รับความนิยมอย่างมากในปัจจุบัน หลายคยอาจกำลังสงสัยว่าความนิยมที่การจัดฟันได้รับนี้มันเกิดจากเพียงแต่เป็นกระแสนิยมหรือเป็นเรื่องจริงที่การจัดฟันสามารถให้ประโยชน์เราได้ หรืออาจกล่าวอีกนัยหนึ่งนั่นก็คือ การจัดฟันดีต่อสุขภาพขอ่อองปากและฟันจริงหรือ การจัดฟันสามารถที่จะดีต่อช่องปากและฟันได้มากน้อยแค่ไหน เป็นต้นค่ะ
การจัดฟันคือการเรียงรูปแบบของซี่ฟันให้เหมาะกับช่องปากมากยิ่งขึ้น เพื่อช่วยส่งเสริมให้การรักษาสุขภาพฟันด้วยวิธีต่างๆ อาทิเช่น การแปรงฟัน หรือการใช้ไหมขัดฟัน การขูดหินปูนก็จะทำได้ง่ายและสะดวกยิ่งขึ้นเป็นต้นค่ะ นอกจากการจัดฟันจะดีต่อการทำความสะอาดและรักษาสุขภาพฟันแล้วนั้น การจัดฟันยังจะช่วยส่งผลให้รูปแบบการเรียงตัวของฟันเหมาะกับใบหน้ามากยิ่งขึ้น และการที่ฟันเรียงตัวได้เป็นระเบียบมากขึ้นนั้นก็จะช่วยในการพูด เปล่งเสียง ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น ดังนั้นการจัดฟัรจึงอาจยังถือว่าเป็นข้อบ่งชี้หนึ่งที่จะใช้รักษาอาการพูดออกเสียงไม่ชัดค่ะ
การที่มีสุขภาพช่องปากที่สะอาดขึ้นนั้น จะช่วยส่งผลดีต่อสุขภาพเหงือกและฟันหลากหลายอย่าง ทั้งลดอัตราการเกิดฟันฟุ หรือเปงือกอักเสบ ซึ่งจะนำมาถึงการเปลี่ยนแปลงที่มากขึ้นเรื่อยๆ เช่น รากประสาทฟันอักเสบหรือโพรงฝีหนองที่โคนฟัน สุดท้ายแล้วก็อาจจะต้องถอนฟันไปเลยก็ได้ค่ะ หสกไม่ได้ป้องกันหรือรักษาแต่เนิ่นๆ และการจัดฟันนั้นก็นับว่าเป็นวิธีการที่สำคัญวิธีหนึ่งในการใช้ป้องกันการเกิดปัญหาเหล่านี้ได้ค่ะ

บทความนี้ก็จะเป็นในเรื่องของการเลือกทันตแพทย์ที่เราจะไปทำฟันด้วยครับ ทั้งนี้หลายคนอาจจะสงสัยว่า จำเป็นด้วยหรือ? ที่จะต้องมีการเลือกทันตแพทย์เอง ถ้าตอบแบบทั่วไปแล้วก็อาจจะไม่จำเป็นสักเท่าไหร่หรอกครับ แต่หากต้องการผลที่ดีที่สุดในการทำฟัน กล่าวคือ ต้องการแพทยที่ชำนาญในเรื่องที่เราจะทำจริงๆ แล้วก็ต้องการความมั่นใจที่สุดในการทำฟันแต่ล่ะครั้งก็ต้องมีการเลือกสักหน่อยล่ะครับ

       วิธีเลือกทันตแพทย์ในการทำฟัน วิธีแรกเลยก็คือจะคล้ายๆกับการเลือกคลินิกนั้นแหละครับ กล่าวคือ การสอบถามจากบุคคลในครอบครัว พ่อ แม่ พี่น้อง ของเราเอง หรืออาจจะสอบถามจากเพื่อนสนิท เพื่อนร่วมงาน หรือถ้าจะให้ดีหากบ้านไหนมีคุณหมอที่รักษาโรคทั่วไปให้คนในบ้านเราเป็นประจำอยู่แล้ว ก็อาจจะสอบถามจากคุณหมอคนนั้น ให้แนะนำทันตแพทย์ให้เรา แล้วก็ส่วนวิธีต่อไปก็คือหาข้อมูลของทันตแพทย์จากแหล่งที่เค้ารวบรวมไว้ เช่น อาจจะเป็นสมาคมทันตกรรมใกล้บ้านเรา หรือ ค้นหาในอินเตอร์เน็ตก็ได้ และเลือกทันตแพทย์เฉพาะทางที่ตรงกับประเภทที่เราจะไปทำฟันครับ เช่นว่าเราจะไปทำการรักษารากฟันเทียม ก็ให้เลือกทันตแพทย์เฉพาะทางรักษารากฟัน ซึ่งเค้าจะมีความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษในการรักษาโพรงประสาทฟัน และรักษารากฟัน แต่ทั้งนี้ทันตแพทย์ทั่วไปก็สามารถรักษาได้เช่นกันครับ หรือ หากในกรณีที่เราจะพาเด็กๆไปทำฟัน ก็ให้เลือกทันตแพทย์เฉพาะทางสำหรับเด็ก

เพียงแค่ใช้วิธีเลือกทันตแพทย์ที่เราจะไปรักษาด้วย ดังที่กล่าวไป เท่านี้ก็จะทำให้เราได้ทำฟันกับแพทย์ที่มั่นใจได้แล้วล่ะครับ แต่ทั้งนั้นทั้งนี้ทันตแพทย์แต่ล่ะคนก็สามารถที่จะรักษาฟันของเราได้แทบจะทุกกรณีอยู่แล้วล่ะครับ แต่ก็อย่างว่าหลายๆคนก็อาจจะอยากที่จะรักษากับแพทย์ที่ถูกใจเราที่สุด การไปรักษา หรือ การไปทำฟันแต่ละครั้งจะได้สบายใจ ไม่กังวลใดๆครับ

ผู้ใหญ่บางคนการทำฟันเป็นสิ่งที่น่ากลัวมาก เนื่องจากถูกปลูกฝังตั้งแต่ยังเด็กว่า อย่าร้องนะเดี๋ยวจะพาไปหาหมอฟัน ไปให้หมอฉีดยาเจ็บ ๆ บ้าง ไปให้หมอถอนฟันทิ้งบ้าง ล้วนทำให้เด็กเกิดจินตนาการด้านลบเกี่ยวกับหมอฟันไปต่าง ๆนานา แล้วยิ่งไปเจอประสบการณ์ที่ไม่ดีๆ ตั้งแต่เด็กในขณะทำฟันแล้ว ก็ยิ่งทำให้โตขึ้นเป็นผู้ใหญ่ที่กลัวการทำฟันได้

เด็กสมัยนี้ไม่ค่อยเป็นอย่างนั้นแล้ว เพราะผู้ปกครองมีความรู้ความเข้าใจใน เรื่องการดูแลสุขภาพฟันของลูก ให้การสนับสนุนนำลูกมาพบทันตแพทย์ตั้งแต่แรก ๆ ที่ยังไม่มีอาการของโรค มาให้หมอตรวจเช็คฟัน ทำความคุ้นเคยกับหมอฟัน ปลูกฝังทัศนคติดี ๆ ทำให้ภาพหมอฟันที่เปรียบเหมือนเป็นปีศาจร้ายในสายตาเด็ก ๆ หายไปมาก        การจำทำให้เด็กๆ ยอมรับการทำฟันและการเสริมสร้างให้เด็กมีความรู้สึกที่ดีต่อการทำฟันนั้น เป็นศาสตร์และศิลปะอย่างหนึ่งที่จำเป็น ซึ่งต้องมีประสบการณ์มากเพียงพอ การบำบัดรักษาทางทันตกรรมสำหรับเด็กนั้นมิได้มีความหมายเพียงว่า อุดฟันหรือถอนฟัน แต่ความจริงแล้วการทำฟันเด็กนั้นมีความหมายที่กว้างอีกมากมาย เด็กเปรียบเสมือนผ้าขาว เด็กยังไม่มีประสบการณ์และการเรียนรู้ ดังนั้น การทำฟันครั้งแรกของเขาเป็นอย่างไรเขาก็จะมีความรู้สึกอย่างนั้นตลอดไปจนโตเป็นผู้ใหญ่ ยากที่จะลบเลือนหรือเปลี่ยนแปลงได้ การทำงานกับเด็กนั้นจะต้องเริ่มต้นตั้งแต่เด็กเดินเข้าประตูสำนักงานทันตกรรม จนถึงห้องทำฟัน ขณะทำฟัน จนถึงส่งเด็กกลับบ้าน ทันตแพทย์หรือผู้ร่วมงานทุกคนล้วนมีบทบาทที่ช่วยส่งเสริมพฤติกรรมของเด็กในการทำฟันด้วยกันทั้งสิ้น โดยทั้วไปเด็กที่มาพบทันตแพทย์เพื่อทำฟันมีอยู่ 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ เด็กที่ให้ความมือ และเด็กที่ไม่ให้ความร่วมมือ สาเหตุแรกที่ทำให้เด็กๆ ไม่ร่วมมือในการทำฟันก็คือความกลัวซึ่งอาจจะมาจากประสบการณ์ที่เคยได้รับ หรือไม่เคยได้รับก็ตาม และยังขึ้นอยู่กับความรู้สึกนึกคิดและลักษณะนิสัยของเด็กแต่ละคนที่แตกต่างกันออกไป พ่อแม่ผู้ปกครองส่วนใหญ่มักจะพาบุตรหลานของตนมาพบทันตแพทย์ต่อเมื่อเด็กมีอาการเกี่ยวกับฟันแล้ว เช่น ฟันผุ ปวดฟัน เหงือกบวม หน้าบวม ซึ่งเมื่อเป็นเช่นนั้นการรักษาก็จะมีความยุ่งยากมากขึ้นตามลำดับของอาการที่ปรากฎ อาจจะต้องมีอาการเจ็บปวดบ้าง เช่น การรักษาประสาทฟัน ถอนฟัน หรือความเบื่อหน่ายจากการที่ต้องอ้าปากให้ทันตแพทย์ทำการรักษาเป็นเวลานานๆ แต่ถ้าผู้ปกครองพาเด็กไปพบทันตแพทย์เสียตั้งแต่ยังไม่มีอาการ การตรวจทำฟัน หรือการรักษาก็จะง่าย เด็กๆ ก็จะรู้สึกสนุกสนานในขณะทำฟัน

ทัศนคติของเด็กต่อการทำฟันก็จะเป็นไปในทางที่ดี แต่ผู้ปกครองส่วนใหญ่มักจะคิดว่า ถ้าเด็กมีปัญหาเรื่องฟันก็พาไปหาทันตแพทย์ ปล่อยให้เป็นหน้าที่ของทันตแพทย์ โดยทิ้งภาระทั้งหมดไว้ให้กับทันตแพทย์ ซึ่งเป็นความคิดที่ผิด เพราะเด็กจะมาอยู่กับทันตแพทย์เพียงชั่วขณะที่เด็กมารับการรักษาฟันเท่านั้น อาจเป็นเวลาเพียงแค่ครึ่งชั่วโมงหรือหนึ่งชั่วโมง ซึ่งหมายถึงเป็นชั่วระยะเวลาสั้นๆเท่านั้น แต่เด็กจะอยู่กับผู้ปกครองแทบตลอดเวลา 24 ชั่วโมง ดังนั้นผู้ปกครองจะเป็นผู้ที่ดูแลเด็กได้ดีที่สุดเพื่อจะสร้างทัศนคติที่ดีให้เด็กต่อการทำฟัน